lunes, 23 de mayo de 2011

Innovando con actividades on-line para o desarrollo das destrezas matemáticas nos estudiantes universitarios

Neste apartado da revista do Grupo de Innovación Educativa (GIE) da Universidad Politécnica de Madrid (UPM) “Pensamiento Matemático” fala da renovación docente das ensinanzas universitarias,e máis concretamente na área matemática.
Escollín este tema para comentar porque paréceme interesante o uso das novas tecnoloxías no ensino universitario e ademáis neste caso chamoume máis a atención que fose na área matemática, xa que dende meu punto de vista unha das materias máis complicadas á hora de innovar é a de matemáticas, e sobre todo tecnolóxicamente. Esa asignatura que todos tivemos (eu recórdoa como unha materia sistemática a cal consistía na tranmisión de coñecementos prácticos, sen saber o verdadeiro porqué das operacións e problemas) e algúns aínda estamos a ter hoxe en día, pero para formarnos como docentes.
Neste apartado da revista propoñen un aula virtual, empregando así os medios tecnolóxicos para acercar os alumnos universitarios a esta ciencia. E é que a escola de hoxe ha de asumir as novas tecnoloxías como instrumentos positivos para a aprendizaxe e a comunicación, facéndoas súas e participando delas. Esta é unha tarefa fundamental, xa que ou se sacan vantaxes do mundo tecnolóxico ou este será o fin do sistema educativo. A tecnoloxía non é a substitución senón unha fonte de novas posibilidades, non hai que ter medo á hora de empregala. Os vídeos, Cds, internet...cada cousa ábrenos unha porta á creatividade, á motivación, á busca de solucións, á comunicación, etc.
Se se empregan os medios audiovisuais e electrónicos nas clases pódeselle dar múltiples utilidades, como visitar museos de calquera parte do mundo, imprimir calquera información necesaria... Gracias a internet podemos viaxar máis, saber máis cousas e interaccionar máis.
Nun futuro non moi lexano as novas tecnoloxías van formar parte da nosa vida como un elemento máis; e gúste ou non este mundo será o de todos, e hai que ir preparándose para él. Ademais hoxe en día coñecer a tecnoloxía é un gran valor engadido á formación.
Traballar con internet pon a proba moitas capacidades, como a de saber atopar información, saber interpretala e saber avaliar o seu interese. Entón é aqui cando nos damos conta que os itinerarios por internet poden ter, se están ben empleados, virtudes formativas á resolución de problemas e contribuír ó desenvolvemento do espíritu crítico.
Así pois, a tecnoloxía aféctalle hoxe radicalmente á propia investigación matemática que atopou nela unha nova fonte inesgotable de inspiración e de problemas que resolver. E aféctalle aínda máis, á formación matemática dos universitarios. Aínda que a tecnoloxía aforra moitas horas e elimina temas antigos, abre temas novos e unha necesidade indiscutible de formar no sentido común, no uso intelixente e crítico dos resultados que a propia tecnoloxía facilita.

Pero non nos podemos esquecer que a innovación ten que ser permanente; impóñense cambios de programas, cambios tecnolóxicos...pero penso que tamén fan falta cambios docentes nas dinámicas, nas comunicacións, e sobre todo na avaliación, por exemplo á hora de valorar ter en conta a flexibilidade, a participación na aula, o traballo cooperativo, o desenvolvemento de proxectos... que son as formas novedosas de superar os exames rutinarios e as probas selectivas.

Eso si, para levar estes todos cambios e innovacións a cabo, penso que o primeiro que fai falta é ilusión e ánimo.

7 comentarios:

  1. El uso de nuevas TIC, en general, convoca a desarrollar nuevos métodos para llevar adelante el proceso de enseñanza y aprendizaje. Este es el discurso pedagógico primigenio cuando se estudia el uso de nuevs tecnologías en educación. De lo dicho, dos ideas, en orden inverso al presentado.

    El proceso de enseñanza y aprendizaje lo escribo separado porque no existe una correspondencia biunívoca. De ser así, todos nuestros alumnos serían sobresalientes.

    Un portal o blog - como en este caso - es una herramienta insuperable para el autoaprendizaje. Lo que hacemos en un blog-foro es similar a lo que ocurriría en un encuentro presencial de discusión, pero... ¿Estamos todos con la misma predisposición y oportunidades de aprovechamiento en el mismo lugar y tiempo? ¿La secuencia de temas nos apetece a todos igual?

    En el blog cada uno diseña su recorrido, sus prioridades, siempre tiene la oportunidad de reflexionar y dar su opinión. Siempre puede regresar, revisar, progresar. En el entorno temporal de un curso, tiene en cuenta el tiempo personal para construirse y reconstruirse por el camino.

    Y una opinión. Pero, crear y mantener esta alternativa insume mucho más tiempo que una hora de clase o de preparación de una clase, porque es omnipresente y el docente debe intervenir en el escenario o entre bambalinas, con mucha frecuencia. Y esto es incompatible con un sistema que contabiliza horas de trabajo que puede controlar por la presencia simultánea de controlador y controlado.

    ResponderEliminar
  2. Quizás hoy en día aún no estamos todos en las condiciones apropiadas para llegar a tener un mismo aprovechamiento de estos recursos.

    Por ejemplo sin ir más allá, en este mismo colectivo de alumnos no todos tienen la oportunidad de tener en casa conexión a internet. Este hecho implica horas extras en la universidad (por ejemplo, por su libre acceso a la red); no como otros que tenemos la facilidad de llegar a casa y cómodamente conectarse y seguir esta metodología.

    Aunque apoyo este tipo de valoración, ya que en mi opinión, lleva mucho más trabajo, pero al menos en mi caso, es más cooperativo que cualquier clase presencial.

    Espero que en un futuro estes medios sea aún más accesibles y podamos mantener más clases a través de los medios informáticos y tecnológicos.

    ResponderEliminar
  3. Hola!

    En mi opinión, estos medios "accesibles", "informáticos y tecnológicos" corresponden a una visión occidental de la vida. Vale, no podría ser de otro modo, estamos en occidente, llevamos a nuestras espaldas mucha historia como para quitarnosla de un plumazo de encima, pero quisiera pararme un segundo a reflexionar sobre esto, sin ánimo de erigirme como el adalid de nada en particular.

    Se supone que debemos educar en valores, o al menos esto es lo que nos intentan meter en la sesera desde que llegamos aquí. Y se supone que estos valores, practicas y actitudes son pues en teoría muy bonitos todos ellos: solidaridad, espíritu crítico, coherencia, autonomía, responsabilidad...

    También se supone que no puedes cambiar nada si primero no nos cambiamos a nosotrxs mismxs (queda claro que yo el primero, de aqui no se salva nadie de la quema), por lo que deberíamos de cundir con el ejemplo.


    Muchxs nos quejamos del éxodo del rural a la ciudad, de cómo perdemos nuestras costumbres, de como en un mundo globalizado acaba afectando a nuestro tradicional modo de vida. Esto se da porque hemos involucionado lo suficiente como para que todo vaya más rápido. Demasiado rápido. La información, los transportes y un largo etcétera.

    Ahora voy un poco al grano, que sino me voy por las ramas...

    Toda esta "alta velocidad" hay que sostenerla. A donde voy es que para sostener este modelo de vida, se hacen gala de unos recursos, y la educación no queda aparte.

    "E é que a escola de hoxe ha de asumir as novas tecnoloxías como instrumentos positivos para a aprendizaxe e a comunicación, facéndoas súas e participando delas."

    ResponderEliminar
  4. Uy! No acabé, se publicó solo...en fin, termino ya...

    A donde voy es que si hay que asumir las nuevas tecnologías, hay que asumir también su fabricación, pero claro, eso no se hace. No aquí. Esa responsabilidad queda para los africanos que tienen los vertederos informáticos y las guerras por el coltán, o para los mineros chilenos que extraen el cobre.

    ¿Cuando vamos a ser capaces de asumir esas miserias? Si todxs tuvieramos que gestionar nuestro trocito de "nuevas tecnologías", nos daríamos cuenta de que estamos ante una realidad muy diferente que la que estamos viviendo. Vivimos en los mundos de yuppie. Disfrutémoslo hasta que Fukushima o el Mar de Aral se reproduzcan al lado de casa...

    ResponderEliminar
  5. No obviemos que la matemática es una herramienta útil para la construcción del conocimiento no sólo dentro de otras áreas sino dentro de la misma sociedad.

    La matemática como ciencia aglutina un conjunto de conocimientos con características propias y una determinada estructura y organización internas –instrumento para representar, interpretar y predecir la realidad-.
    La formación no es algo autónomo del maestro, gran parte llega viciado de técnicas, actuaciones y teorías explicativas sobre la enseñanza, con la sensación de tener una pata coja en la silla al disociar la teoría de la práctica. Y el problema se acrecienta cuando con el paso del tiempo se empieza a rutinizar-estandarizar los procedimientos didácticos que la acción le indica que son más eficaces.
    Pero qué nos encontramos en el día a día del aula: La problemática del profesor tiene muchos matices empezando por el entorno que lo rodea que le impide impulsar experiencias innovadoras; el tener un número elevado de clases y de alumnos, falta de equipos adecuados para llevar a cabo innovación en las TIC'S, problemas de coordinación entre compañeros de su misma materia, poco incentivo profesional -en lo económico creo que no, al ser uno de los países europeos con el sueldo más alto-; y en matemáticas sobre todo se da una especie de presión social por parte no sólo de los padres sino de la misma directiva del centro (propios colegas, jefes de estudio, dirección, etc.) para que los alumnos aprendan de forma habitual ciertas partes del currículum de la manera tradicional, sin complicarse la vida metiéndose en terreno de las nuevas tecnologías...

    ResponderEliminar
  6. Falando claro,

    as novas tecnoloxías poden ser de grandísima utilidade para o aprendizaxe e a educación dos nenos na aula pero, se é así, por qué non estamos xa vendo resultados?

    Moi simple, pódese explicar incluso con un exemplo moi gráfico. A min, sen ir máis lonxe, pódenme dar tódolos materiais que precise para edeficar unha casa (tuberías, ladrillos, cemento, cableado eléctrico...) tódalas ferramentas precisas, incluso unha grúa, que se non teño a alguén que me explique que proporción de auga, area e cemento teño que meter na hormigoneira para ter unha boa masa, ben sei que de ahí non vai a saír nada bó. Pois cas TIC's pasa o mesmo, se os mestres/as non reciben uns cursos AXEITADOS (non a patrañada que están a recibir agora, que o único que fan é explicarlles quen creou o UBUNTU...) nos que aprendan a empregar ben as novas tecnoloxías, a crear temarios con elas e a como introducilas no día a día das aulas, as TIC's van a seguir tendo o uso que teñen agora, o de pisapapeis moi caros.

    É certo que algúns profesores/as sí que as saben empregar ben, pero por desgracia son unha minoría moi grande. É unha vergonza o mal uso que se está a facer dos cartos de tódolos europeos (porque anque as queiran facer pasar como subvencións do goberno ou da Xunta, o 90% son da Comunidade Económica, pero ese é tema para outra entrada).

    Un saúdo!!

    Pablo Corveiras

    ResponderEliminar
  7. "Ou se sacan vantaxes do mundo tecnolóxico ou este será o fin do sistema educativo"
    Non é por mal, pero dubido moito que non facer uso das TIC vaia ser a fin do noso sistema educativo. Chegou ata os nosos días sen uso ningún das novas tecnoloxías, e podería seguir tal como está sen usalas.
    Si que estou dacordo con Iris en canto a que "A tecnoloxía non é a substitución senón unha fonte de novas posibilidades". En canto a esta afirmación teño que dicir que as TIC non deben ser a base da educación actual, nin no futuro. Debemos aproveitalas posibilidades que nos brindan: información inmediata na aula, prensa, materiais educativos, exercicios interactivos, etc, etc, etc.
    Temos que utilizalas como unha fonte de recursos, non como a base. Non podemos gastar millóns de cartos en material informático, software e programas como "Abalar" sen aprenderlle primeiro aos mestres e mestras como utilizalos. Quero dicir que o material informático é pasaxeiro, en poucos anos queda desfasado, e se durante eses anos os mestres non os aproveitan por non saber usalos...pois é un gasto inncesario non?
    A formación do profesorado debe vir antes de gastar os cartos en TIC´s. gastemolso en formar ao persoal, e despois ca chegará o memoento de mercar o material.

    ResponderEliminar

Esperamos un comentario crítico

Nota: solo los miembros de este blog pueden publicar comentarios.